«مثلث» چگونه نبض تئاتر تهران را در دست گرفت؟

تصور کنید دنیای تاریک، خون‌آلود و پر از وسوسه «مکبث» شکسپیر را برداریم و آن را در آینه‌ای از طنز هوشمندانه و نقادانه قرار دهیم. نتیجه چه خواهد بود؟ پاسخ این سوال، نمایشی است که این روزها سکوت سالن‌های تئاتر تهران را شکسته و به پدیده‌ای در فصل پاییز تبدیل شده است: «مثلث».

این اثر که با رای تماشاگران توانسته عنوان پرامتیازترین نمایش حال حاضر پایتخت را به خود اختصاص دهد، بسیار فراتر از یک اقتباس ساده یا بازخوانی کلاسیک است؛ «مثلث» یک پارودی جسورانه، خلاقانه و عمیقا امروزی است. خالقان نمایش، به جای بازسازی وفادارانه تراژدی یا غرق شدن در اندوه فلسفی آن، تصمیم گرفته‌اند که با نگاهی امروزی و زبانی تند و تیز، به قلب همان مضامین همیشگی، یعنی جاه‌طلبی، قدرت و وسوسه، بزنند. اما این بار، جاه‌طلبی لرد مکبث نه در اسکاتلند مه‌آلود قرون وسطایی، بلکه در بستری کاملا آشنا، ملموس و «بومی» اتفاق می‌افتد.

جادوی «مثلث» در همین تبدیل هوشمندانه است. این نمایش موفق می‌شود تراژدی سترگ شکسپیر را به یک کمدی اجتماعی دقیق و گزنده تبدیل کند. خنده‌ای که «مثلث» از تماشاگرانش می‌گیرد، صرفا یک خنده سطحی برای گذران وقت نیست؛ این خنده، اغلب تلخ و پرکنایه است. خنده‌ای است که از دل شناختن خودمان، از دیدن وسوسه‌های کوچک و بزرگی که هر روز در محیط کار، جامعه و روابطمان با آن دست و پنجه نرم می‌کنیم، بیرون می‌آید. نمایش به ما نشان می‌دهد که چگونه «مکبث» و «لیدی مکبث» می‌توانند در هر دوره‌ای و در هر لباسی، حتی در لباس طنز، دوباره متولد شوند و جهان تاریک و پرتعلیق خود را، این بار با ابزارهای کمدی، بازسازی کنند.

استقبال گسترده تماشاگران و تحسین منتقدان گواهی بر این مدعاست. در دوره‌ای که شاید تئاتر به دنبال تجربه‌های صرفا سرگرم‌کننده یا مفاهیم پیچیده و دور از ذهن است، «مثلث» توانسته راه میانه‌ای طلایی پیدا کند: هم عمیق باشد و هم سرگرم‌کننده؛ هم بخنداند و هم به فکر وادارد. این اثر به درستی به عنوان یکی از متفاوت‌ترین تجربه‌های تئاتری فصل پاییز معرفی شده است، زیرا به ما یادآوری می‌کند که بزرگ‌ترین تراژدی‌های تاریخ، گاهی می‌توانند بهترین سوژه برای کمدی‌های هوشمندانه امروز ما باشند.

این روایت تازه و غیرمنتظره از یکی از بزرگ‌ترین آثار تاریخ نمایش، هر شب در سینما تئاتر تبریز (سالن استاد مقبلی) روی صحنه می‌رود. علاقه‌مندان به تجربه‌ای که هم هوش آن‌ها را به چالش بکشد و هم لحظاتی مفرح برایشان فراهم کند، می‌توانند با تهیه بلیت از سامانه تیوال، به تماشای «مثلث» بنشینند و کشف کنند که چگونه می‌توان به بلندپروازی‌های مرگبار مکبث، از ته دل خندید.